Skip to content

Een ode aan het papieren boek

Door Heine-Jan de Graaf

Er kwamen natuurlijk al vaak berichten binnen over de effecten van teveel schermtijd voor kinderen (zoals bijziendheid). Maar nu er ook voor scholen online lesgegeven wordt en veruit de meeste andere activiteiten niet door kunnen gaan, loopt de schermtijd steeds verder op. Tot vandaag! Want je zou het bijna vergeten in onze digitale wereld met zoveel oplichtende schermen, maar er bestaan ook nog boeken! Ze hoeven niet opgeladen te worden, ze stralen geen geel of blauw licht af en de tijd vliegt om als je opgeslokt wordt door een mooi verhaal (langer dan een tweet). Maar waarom vandaag?

‘De dag van het boek’
In 1995 hebben de VN en UNESCO 23 april (vandaag dus) uitgeroepen tot ‘internationale dag van het boek en de auteursrechten’. Een dag om stil te staan bij het belang van het geschreven werk en wat dit betekent voor ons culturele erfgoed. En 23 april is niet zomaar gekozen. Op deze dag in 1616 stierven Cervantes, Shakespeare en Inca Garcilaso de la Vega, drie van de grootste schrijvers van die tijd. Het is makkelijk om te erkennen dat het boek een grote rol heeft gespeeld in onze geschiedenis. Maar wat doen we er vandaag de dag nog mee?

Ik ben één van de mensen bij Fers die elke dag bezig is met boeken, samen met collega Jelle houd ik namelijk de catalogus up-to-date voor heel Friesland. We zorgen ervoor dat de boeken vindbaar zijn in de catalogus en voorzien ze van zo volledig mogelijke informatie. ’s Middags helpen we om de beurt een handje bij het uitladen en sorteren van de expeditie bussen van Fers. Die zitten tjokvol boeken na een dagje rijden door de provincie. Wat zou het leuk zijn als zo’n boek je kon vertellen waar die allemaal is geweest en wie het heeft gelezen. Nou, soms krijgen we een klein inkijkje in het leven van de boeken die we soms van dorp tot dorp vervoeren. 

Bijzondere vondsten tussen boeken
Dat lezers uiteenlopende voorwerpen gebruiken als bladwijzer in een boek, dat is wel bekend: een kassabon, een theezakje, alles wat maar in de buurt ligt. Zelf vond ik eens een (gebruikt) condoom in een boek, dat was voor mij de vreemdste vondst tot nu toe. Voor dit blog sprak ik een paar mensen die in de bibliotheek en/of bus hebben gewerkt en die zich nog wat andere mooie vondsten herinneren. Wat dacht je bijvoorbeeld van een stuk roggebrood met nagelkaas? Gewoon tussen de bladzijden. Ook vond een medewerker ooit 10.000 gulden in een boek! Die had een boer er even in gestopt, toen hij zijn geld van de veemarkt kwijt moest. Op de bibliobus is meerdere keren een strip van de anticonceptiepil gevonden. Meestal met nog een stel pillen er in. Maar er werden ook talloze afgebrande lucifers gevonden. Gevolg: zwarte vlekken in het boek. Sommige boeken hebben hun bladwijzers dus niet helemaal overleefd, maar je zou dan wel weer een boek kunnen wijden aan al deze vondsten! 😉

Ontsnappen aan de digitale wereld
Nu heb je misschien meer behoefte dan ooit om even te ontsnappen aan de digitale wereld en lekker analoog en prikkelarm weg te kruipen met een boek. In dat geval heb ik goed nieuws voor je: je kunt bij meerdere bibliotheken in Friesland weer boeken afhalen! Heeft jouw bibliotheek een afhaalservice geopend? Zoek dan in de catalogus naar een boek dat je leuk lijkt en kijk of deze in jouw bieb beschikbaar is. Meer informatie vind je online op de website van jouw bibliotheek – maar daarna kun je lekker offline lezen! En zo vind je dan toch nog een heerlijk moment van rust in deze bizarre tijd (en misschien zelfs nog een portie lunch). 

Natuurlijk heeft iedereen zo zijn eigen manier om te ontspannen: wandelen, gamen, vissen, breien, tuinieren enzovoort. En ik zal niet beweren dat nu iedereen moet gaan lezen omdat het vandaag de dag van het boek en de auteursrechten is. Maar toch wil ik je in het kader van vandaag nog wel deze spreuk meegeven van J.K. Rowling: “Als je niet van lezen houdt, heb je gewoon nog niet het juiste boek gevonden”.